Słowo na niedzielę 22 lutego 2026 roku- I Niedziela Wielkiego Postu

( Rdz 2,7-9.3,1-7 ;   Ps 51(50), 3-4.5-6b.12-13.14 i 17;   Rz 5, 12-19;    Mt 4, 1-11)

Bóg stwarza człowieka i troszczy się o niego; gdy zgrzeszy, a szczerze żałuje – okazuje mu miłosierdzie, przebacza grzechy. Przestępstwo  Adama sprowadziło śmierć, ale w Chrystusie obficie spłynęła łaska. Jezus przez czterdzieści dni pości i jest kuszony. Bóg daje swoje słowo do walki z szatanem, z pokusami.

Autor Księgi Rodzaju posługuje się językiem obrazowym. Te obrazy mają pomóc uchwycić sens i istotę ludzkiego życia. Autor zaznacza, że dopóki na ziemi nie ma człowieka, jest ona pustkowiem. Ludzie nadają sens istnieniu ziemi. Obraz Boga, który jak garncarz lepi człowieka z ziemi, ukazuje zależność ludzi  od Boga i podkreśla, że człowiek sam nie dał sobie istnienia. Życie jest więc darem Boga.  Obraz ten pokazuje też wielką troskę Boga o ludzi, którzy pozostają pod Jego szczególną opieką. Obraz ogrodu, który Bóg daje człowiekowi jest też wyrazem Jego troski o człowieka. Ogród ten jest pełen drzew, co oznacza, że Bóg zatroszczył się o to, by człowiekowi nie brakowało na ziemi niczego.  Materiał , z którego powstaje człowiek- ziemia, wskazuje na nietrwałość i śmiertelność człowieka. Człowiek (hebrajskie-Adam) w swojej cielesności jest związany z ziemią, którą ma przez pracę przekształcać.

Rozdział trzeci opowiada o pochodzeniu zła, odnosi się do problemu ludzkiej pychy.  Szczególną postacią jest wąż, który symbolizuje: podstęp; przewrotność; podejrzliwość; niezadowolenie; nieposłuszeństwo; kłamstwo. Ludzie ulegają tym słowom  podszeptu, ponieważ zawładnęło nimi pożądanie, czyli fałszywe przekonanie, że człowiek może być jak Bóg. Istotą tego pożądania jest ludzka pycha.  Niszczy ona miłość- największy dar Boga względem człowieka. Ludzie upadają, gdyż wątpią w prawdomówność Boga, nie chcą być Mu posłuszni i podważają prawdę, którą objawił. Złamanie zakazu Boga nie prowadzi do uzyskania nadprzyrodzonej wiedzy, ale sprawia , że ludzie poznają swoją nędzę.

Psalm 51 jest zaliczany do siedmiu psalmów pokutnych. Jest to osobisty akt żalu i lamentacja. Autor prosi o oczyszczenie i odnowienie swojej duszy. W Starym Testamencie istniało podwójne odpuszczenie win w zależności od ich natury.  Jeżeli była to obraza jednostki, nawet wysoko postawionej na drabinie społecznej, należało ją prosić o przebaczenie. W przypadku popełnienia nieczystości kultowej, trzeba było przejść przez rytuał oczyszczenia. Warunkiem odpuszczenia grzechów, popełnionych w stosunku do jednostki, jest  wynagrodzenie wyrządzonej krzywdy. Niniejszy psalm zaczyna się od wołania o litość (Zmiłuj się), będącego prośbą o odpuszczenie grzechów. Tym wołaniem psalmista pragnie przynaglić Boga do działania. Jest to jedyna droga do celu, polegającego na zmazaniu i oczyszczeniu z winy.  Przebaczenie obrazy polega na zmazaniu stanu nieczystości, na wewnętrznym obmyciu poszczególnego człowieka i całej społeczności. „Wymazanie”, „obmycie”, „oczyszczenie ze zła” odnosi się do grzechu popełnionego przez człowieka- Dawida. Autor widzi swój grzech jako trwałą plamę, stale stojącą mu przed oczyma. Wskazuje to na głęboki żal, jaki w nim budzi popełnione zło i konfliktowa sytuacja pomiędzy nim a Bogiem.  Dlatego prosi o „wymazanie” tej trwałej plamy grzechowej i obmycie z niej.  Psalmista pragnie odzyskać moralną czystość. Uznaje, że jego grzech jest nie tylko plamą, którą można zmazać, ale także poważną obrazą Bożego majestatu. Dopuścił się przecież tego, co jest złe w oczach Bożych.  Nie wspomina o krzywdzie wyrządzonej innym ludziom. Bóg może mu wybaczyć, o ile widzi u niego uznanie winy. Psalmista modli się o stworzenie w nim „nowego serca”. Prosi o więcej niż sam rozumie: prosi o odnowienie człowieka. Ten nowy Duch musi być „Świętym Duchem” Boga. Ten Duch może zbawić i spowodować wytrwanie w dobrym. On także będzie sprawcą „czystego serca”- myśli, woli i czynu człowieka. „Nowy Duch” to nowa siła w człowieku stworzona przez Boga. Po prośbie następuje „wyznanie” gotowości głoszenia chwały Bożej. Psalmista przyrzeka głoszenie słowa Bożego ludziom pogrążonym w grzechu, żyjącym (podobnie jak on sam) w nim dotychczas. Usta autora będą głosić Boga, jeżeli Bóg ocali go od grozy śmierci.  Tylko „łaskawość” Boża może tego dokonać, dlatego, że ten przymiot Boży będzie autor najbardziej wysławiał. Tym aktem pragnie on wysławić Boże miłosierdzie. Uważał, że należy Boga wielbić po to, aby ludzie nawrócili się do Niego i nie pomarli w grzechach, skazując się tym samym na pobyt w miejscu wiecznych łez. Doświadczywszy wielkiej miłości i miłosierdzia ze strony Boga, pragnie głosić Jego wielkość, potęgę i chwałę całym swoim dalszym życiem.

Święty Paweł Apostoł w liście do Rzymian porównuje Adama i Chrystusa. Mówiąc o grzechu Adama, pokazuje moc  zła, która pojawiła się na świecie. Grzech Adama sprowadził na niego-śmierć czyli oddzielenie od Świętego Boga i wygnanie z ogrodu Eden. Nieposłuszeństwo wobec Boga sprawiło, że zło przeniknęło do wszystkich dziedzin życia ludzkiego, powodując ich skażenie i przejście na kolejne pokolenia. W wyniku tego ludzie są nieustannie narażeni na działanie zła, którego skutkiem jest śmierć. Chodzi o duchową śmierć wyrażającą się w braku łączności z Bogiem.  W upadku Adama uwidacznia się powszechna grzeszność ludzi. Tuż po grzechu Adama, Bóg zapowiada ocalenie, którego źródłem będzie Chrystus- Syn Boży, narodzony z drugiej Ewy- Maryi Dziewicy. Jezus wchodzi w grzeszne życie człowieka i przenika go swoją łaską przebaczenia i pojednania. Im bardziej człowiek jest udręczony przez grzech, tym więcej otrzymuje od Chrystusa łaski, aby mógł powrócić do jedności z Bogiem i cieszyć się pełnią życia.

Kuszenie Jezusa opisane przez Mateusza przypomina kuszenie pierwszych ludzi. Oni odrzucili wolę Boga i wybrali nieposłuszeństwo.  Jezus- nowy Adam ukazany przez Pawła w liście do Rzymian okazuje się całkowicie posłuszny Bogu Ojcu. Jezus nie dał się zwieść diabelskim obietnicom. W swoich odpowiedziach na pokusy Jezus odwołuje się do tekstów biblijnych związanych z pobytem Izraela na pustyni. Pierwsza pokusa miała na celu skłonienie Jezusa, aby Boską moc wykorzystał dla własnego dobra, zamiast liczyć na Ojca. W drugiej pokusie szatan usiłował skłonić Jezusa do cudownych, spektakularnych czynów. Trzecia pokusa dotyczyła władzy. Szatan ukazał Jezusowi łatwy sposób odegrania roli Mesjasza: zabłysnąć potęgą władzy, aby wejść ze światem w przymierze.  Jest jednak jeden warunek: trzeba poddać się szatanowi, stać się jego sługą, złożyć mu hołd, przyjąć jego punkt widzenia i jego metody działania czyli kłamstwo, chytrość, siłę i przemoc. Chrystus znajomością  Słowa Bożego i Jego mocą odrzucił drogę proponowaną przez szatana; odrzucił pokusę łatwych rozwiązań, pokusę władzy i sławy.